Verdere gezondheidswinst vraagt om ruimte voor innovatie

De deze week in de Tweede Kamer te behandelen begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bevat een forse besparing op geneesmiddelen. Dat de overheid minder aan geneesmiddelen wil uitgeven terwijl er steeds meer en betere middelen beschikbaar komen, is slecht nieuws voor patiënten. Immers: zonder ruimte voor innovatie geen verdere gezondheidswinst. In het huidige debat over geneesmiddelen is er een eenzijdige focus op de kosten, terwijl er onvoldoende oog is voor de waarde van geneesmiddelen. Vanuit MSD willen wij de lezer graag meenemen in onze dagelijkse inzet voor een betere gezondheid, met een blik op het verleden, heden en toekomst.

Voor patiënten met de diagnose HIV, hart- en vaatziekten en reuma zag de wereld er enkele decennia geleden heel anders uit. Met de beperkt beschikbare behandelmethoden werd de ziekte langzaam of snel erger, met grote gevolgen voor de kwaliteit van leven en met soms een vroegtijdig overlijden tot gevolg. Wat een wereld van verschil met het heden. Mede door de inspanningen van ons eigen bedrijf kunnen mensen met hun ziekte blijven leven en deelnemen aan de maatschappij, met een veelal goede kwaliteit van leven.

Vooruitgang niet vanzelf

Deze vooruitgang is niet vanzelf gegaan. Na jarenlang onderzoek, kennisvergaring, investeringen, geduld en mislukkingen komt misschien het succes. Binnen de oncologie zetten we tegenwoordig belangrijke stappen. Met bijvoorbeeld immunotherapie wordt het lichaam’s eigen afweersysteem ingezet tegen kankercellen. Sommige mensen met kanker kunnen hierdoor langer leven, met een betere kwaliteit van leven. MSD doet momenteel wereldwijd 600 verschillende klinische onderzoeken bij tientallen verschillende tumortypen. Zodat we mensen die nu kanker krijgen een beter vooruitzicht kunnen geven dan in het verleden. Immers, in Nederland zijn 5 jaar na een diagnose met kanker gemiddeld slechts 6 op de 10 patiënten nog in leven.[1]

Toch gaat de discussie over geneesmiddelen vandaag de dag vooral over de kosten terwijl we ook zouden moeten kijken naar de waarde en uitkomsten die er werkelijk toe doen voor patiënten. Het is een illusie om te denken dat bezuinigen op geneesmiddelen de betaalbaarheidsproblemen in de zorg zal oplossen. Nederland heeft een van de duurste gezondheidsstelsels binnen Europa maar heeft een van de laagste uitgaven aan geneesmiddelen: al vele jaren stabiel op nog geen 10% van het totale zorgbudget.[2] De sterke groei van de nieuwe geneesmiddelen binnen het ziekenhuisbudget ziet er macro-economisch een stuk genuanceerder uit. We betalen in Nederland namelijk voor middelen die uit octrooi zijn doorgaans zeer lage prijzen.

Kortingen en winsten

En de hoge prijzen en winsten dan? De ophef over de introductieprijs van nieuwe middelen is van alle tijden en leidt tot veel aandacht. Minder aandacht is er voor de kortingen die geneesmiddelenbedrijven aan VWS, zorgverzekeraars en ziekenhuizen geven en die leiden tot maatschappelijk verantwoorde lagere prijzen. Na verloop van tijd, na concurrentie en verval van het octrooi, dalen de prijzen nog verder en blijven ze op een lager niveau voor altijd voor de samenleving beschikbaar. Kijk naar de eerder besproken HIV-remmers, cholesterolverlagers en reumamiddelen. En bij succes zijn de winsten navenant; er gaat tegelijkertijd veel geld terug naar onderzoek en ontwikkeling: bij MSD zelfs 25% van de omzet.[3]

Het laat onverlet dat een duurzaam betaalbare zorg ook de zorg is van geneesmiddelenbedrijven. Bij MSD hebben we dit laten zien met het afspreken van een maatschappelijk verantwoorde prijs voor onze nieuwste behandeling tegen kanker. MSD streeft naar het juiste geneesmiddel voor de juiste patiënt op het juiste moment, met duidelijke start- en stopcriteria om over- en onderbehandeling, verkeerd gebruik en verspilling tegen te gaan. We ontwikkelen daarom diagnostische testen en bieden ondersteunende oplossingen en diensten voor gepast gebruik van onze middelen, en werken mee aan het opzetten van geneesmiddelenregisters. Juist ook weer om te meten of we uitkomsten bereiken die er toe doen voor patiënten, zoals minder bijwerkingen en een betere kwaliteit van leven. Ook zetten we ons in voor de beschikbaarheid van anticonceptie voor vrouwen in ontwikkelingslanden en geven we  HIV-medicijnen voor een deel kosteloos weg. Als ontdekker en enige producent van een geneesmiddel tegen rivierblindheid doneert MSD dit aan de Wereldgezondheidsorganisatie die het distribueert in de 35 landen waar de ziekte voorkomt – zolang het nodig is.

Gericht op toekomstige doorbraken

Waar we nu veel hoopgevende ontwikkelingen zien bij de behandeling van kanker, is er nog een lange weg te gaan om ervoor te zorgen dat meer mensen met deze ziekte in leven kunnen blijven. Dit geldt ook voor een ziekte als Alzheimer, waar wij bij MSD al vele jaren onderzoek naar doen. Hopelijk maken we in de nabije toekomst een doorbraak mee. Ondertussen groeit het besef dat een grotere antibioticaresistentie vraagt om nieuwe, innovatieve middelen. Onze medewerkers en onderzoeksgelden zijn hier dan ook mede op gericht.

Het is een vergissing om te denken dat bezuinigen op innovatie de zorg betaalbaar zal houden. Bovendien doet het geen recht aan de waarde van geneesmiddelen voor de zorg en patiënten. Zonder innovatieve geneesmiddelenbedrijven waren eerdergenoemde middelen nooit ontwikkeld. Bij MSD werken we dagelijks aan een kwalitatief betere en duurzaam betaalbare zorg. We steken de hand uit naar iedereen die dit streven met ons deelt en samen op zoek wil gaan naar echte oplossingen voor een gezondere toekomst.

Kaja Natland, Managing Director / Jolanda Crombach, Director Market Access, Policy & Communications / Matthijs van Meerveld, Associate Director Government Affairs

[1] IKNL, http://www.cijfersoverkanker.nl/selecties/overleving_kanker_totaal/img568bab2e26b0a
[2] http://wewordenbeter.nl/feiten-en-cijfers/duurzaam-betaalbare-zorg/
Medicijnmonitor Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen (pagina 16)
[3] http://www.mrknewsroom.com/news-release/financial-news/merck-announces-third-quarter-2017-financial-results