De combinatie van KEYTRUDA® (pembrolizumab) en chemotherapie nu geregistreerd en beschikbaar als eerstelijnsbehandeling voor mensen met gemetastaseerd niet-plaveiselcel niet-kleincellige longkanker

Haarlem, 10 september 2018 – Vandaag maakt MSD bekend dat de Europese Commissie (EC) goedkeuring heeft gegeven voor de combinatie van pembrolizumab met pemetrexed en platinum chemotherapie, als eerstelijnsbehandeling bij volwassenen met gemetastaseerd niet-plaveiselcel niet-kleincellige longkanker, zonder EGFR- of ALK-positieve mutaties.[1] Hiertoe besloot de EC op basis van aangetoonde overlevingswinst met deze combinatie.

 Het besluit van de EC is gebaseerd op de resultaten van de KEYNOTE-189 studie. Uit deze studie  bleek dat door het combineren van pembrolizumab en chemotherapie het risico op overlijden met 51%, en het risico op progressie of overlijden met 48% werd verminderd. Dit effect werd gezien ongeacht de PD-L1 expressie. Pembrolizumab is reeds beschikbaar als eerstelijns monotherapiebehandeling voor patiënten met niet-kleincellige longkanker met een PD-L1 expressie van 50% of hoger.

“Deze goedkeuring is goed nieuws voor mensen met longkanker in een uitgezaaid stadium”, aldus Kaja Natland, Managing Director van MSD Nederland. “Immuuntherapie komt nu beschikbaar als eerstelijnsbehandeling voor een grotere groep patiënten. Door het financiële arrangement dat gesloten is met de Nederlandse overheid, is er automatisch vergoeding bij Europese registratie, dit betekent dat patiënten in Nederland vanaf nu direct toegang hebben tot deze combinatietherapie”, vervolgt Kaja Natland haar reactie op dit nieuws.

KEYNOTE-189 studie1

In de KEYNOTE-189 studie – een internationale gerandomiseerde fase III studie met 616 patiënten – werd de toevoeging van pembrolizumab aan platinumbevattende chemotherapie vergeleken met platinumbevattende chemotherapie alleen. Deze studie bevatte een interventie arm van 4 cycli pembrolizumab (200 mg elke 3 weken) + cisplatine of carboplatine + pemetrexed (500 mg/m2 elke 3 weken), gevolgd door pembrolizumab tot maximaal 2 jaar (200 mg elke 3 weken) en pemetrexed onderhoudstherapie (500 mg/m2 elke 3 weken). Daarnaast bevatte de studie een controle arm van 4 cycli cisplatine of carboplatine + pemetrexed (500 mg/m2 elke 3 weken), gevolgd door pemetrexed onderhoudstherapie (500 mg/m2 elke 3 weken). De primaire eindpunten voor de KEYNOTE-189 studie waren totale overleving (overall survival) en progressievrije overleving volgens geblindeerde onafhankelijke centrale review.

De studie includeerde eerstelijnspatiënten met gemetastaseerd niet-plaveiselcel niet-kleincellige longkanker zonder EGFR of ALK-positieve tumormutaties en ongeacht PD-L1 expressie. Deze studie liet zien dat het combineren van pembrolizumab en chemotherapie een langere totale overleving gaf ten opzichte van chemotherapie alleen. De 1-jaarsoverleving was respectievelijk 69,2% vs. 49,4% (hazard ratio (HR) voor overlijden 0,49; 95% BI, 0,38 tot 0,64; p<0,001). De combinatie gaf een overlevingsvoordeel in alle onderzochte PD-L1 subgroepen. Uit een subgroepanalyse van de totale overleving werd voor de groep met een PD-L1 expressie van 50% of hoger een HR van 0,42 (95% BI, 0,26 tot 0,68) vastgesteld. In de groep met een PD-L1 expressie tussen de 1 en 49% betrof het een HR van 0,55 (95% BI, 0,34 tot 0,90) en bij de groep met een PD-L1 expressie <1% een HR van 0,59 (95% BI, 0,38 tot 0,92).

In de pembrolizumab-combinatiegroep was de mediane progressievrije overleving 8,8 maanden (95% BI, 7,6 tot 9,2), voor de  placebo-combinatiegroep was dat 4,9 maanden (95% BI, 4,7 tot 5,5) (HR voor ziekteprogressie of overlijden 0,52; 95% BI, 0,43 tot 0,64; p <0,001). Bijwerkingen van graad 3 of hoger kwamen voor bij 67,2% van de patiënten in de pembrolizumab-combinatiegroep en in 65,8% van die in de placebo-combinatiegroep.

Longkanker

Longkanker is één van de meest dodelijke vormen van kanker [3]. In Nederland krijgen jaarlijks ruim 12.000 mensen4 de diagnose longkanker. Longkanker wordt vaak opgedeeld in niet-kleincellige (85%) en kleincellige longkanker.2 Binnen niet-kleincellige longkanker wordt er onderscheid gemaakt tussen plaveiselcel en niet-plaveiselcel (75%) longkanker.4 In Nederland is de levensverwachting van patiënten met niet-kleincellige longkanker in gevorderd stadium één jaar na diagnose ongeveer 20%.5

Pembrolizumab in Nederland

Pembrolizumab is ontdekt, deels ontwikkeld en wordt geproduceerd door MSD in Oss. In Nederland is pembrolizumab sinds 2015 beschikbaar voor de behandeling van patiënten met gevorderd (inoperabel of gemetastaseerd) melanoom. Daarnaast is pembrolizumab bij longkanker in 2016 geregistreerd als tweedelijnsbehandeling van lokaal gevorderd of gemetastaseerd niet-kleincellige longkanker met een PD-L1 expressie van 1% of hoger en in 2017 als eerstelijnsbehandeling van patiënten waarvan de tumor een PD-L1 expressie vertoont van 50% of meer. Voor gerecidiveerd en refractair klassiek hodgkinlymfoom kwam de Europese goedkeuring in mei 2017. Voor de behandeling van patiënten met lokaal gevorderd of gemetastaseerd urotheelcarcinoom was dat in augustus 2017 een feit. Pembrolizumab wordt in Nederland volledig vergoed voor alle indicaties die zijn geregistreerd door het European Medicine Agency (EMA).


  1. Gandhi L. e t al., Pembrolizumab plus Chemotherapy in Metastatic Non–Small-Cell Lung Cancer, KEYNOTE-189, The New England Journal of Medicine 2018; 378: 2078-2092 (https://www.nejm.org/doi/10.1056/NEJMoa1801005).
  2. https://www.kanker.nl/bibliotheek/niet-kleincellige-longkanker/wat-is/461-niet-kleincellige-longkanker.
  3. https://www.longkankernederland.nl/longkanker-is-meest-dodelijke-vorm-kanker/.
  4. https://www.cijfersoverkanker.nl/selecties/Dataset_1/img5b48629c4a9c9.
  5. https://www.cijfersoverkanker.nl/selecties/Dataset_2/img5b486443b8361.