‘Digitalisering van zorg, binnen en buiten het ziekenhuis’

Willen we de digitalisering van de zorg tot een succes brengen, dan moeten we afwijken van gebaande paden en buiten de zorgkaders denken. Dit is de kern van het betoog van Nico van Meeteren, hoogleraar Fysiotherapie, Fysiek Functioneren met Chronische Aandoeningen aan de Universiteit Maastricht en directeur en secretaris-generaal van de Topsector Life Sciences & Health.

Person journeys

Van Meeteren pleit voor person journeys, waarbij de positie van de zorgsector in perspectief wordt geplaatst: van de 700.800 uur in een gemiddeld mensenleven wordt slechts 200 uur in de zorg doorgebracht. “Gezondheid is geen doel op zich maar een middel tot functioneren,” aldus Van Meeteren. Als voorbeeld noemt hij een persoon met Parkinson van 58 jaar: “Een persoon is alleen een patiënt in het administratieve systeem van de zorg. Die persoon is thuis vader, op het werk werknemer en op de woensdagavond en in het weekend gepassioneerd trainer van een waterpoloteam.” Gepersonaliseerde op functioneren gerichte zorg is voor iemand met Parkinson heel goed mogelijk. De medicatie die deze persoon bijvoorbeeld gebruikt wordt afgestemd op enerzijds zijn of haar ziekte en tegelijkertijd op de dagindeling (werken, sporten, thuis zijn, etc.), die verschilt in de weekenden van de doordeweekse dagen. Om die medicatie goed in te stellen, heeft zowel de persoon als de professional beslisondersteuning nodig. Deze verschuift dus van thans de professional naar de burger.

Van gezondheidsdenken naar functioneringsgericht denken

Van Meeteren benoemt een omslag van het voormalige gezondheidsdenken naar het functioneringsgericht denken. Van Meeteren: “Het functioneren gaat een belangrijkere rol spelen op hoe plan ik als ‘bijproduct’ het middel gezondheid door de dagen heen. De eigen situatie, het kunnen functioneren en de gezondheid zodanig kunnen inrichten en eventueel inregelen dat deze maximaal bijdraagt om naar vermogen en naar believen te functioneren alledag.” Het leven dient op die wijze volgens Van Meeteren boven de ziekte uitgetild te worden. We gaan toe naar de situatie dat men thuis middels een 3D-printer zijn eigen medicatie voor die dag print, op basis van factoren als historie, actuele metingen, de aandoening(en) en de specifieke dagindeling.

Technologische innovaties

Van Meeteren noemt de Personal Health Train een game changer in de manier waarop we met data en technologie omgaan en de wijze waarop we ons functioneren en – waar nodig – ook de gezondheid en zorg kunnen organiseren vanuit de leefwereld van een persoon zelf. Grote hoeveelheden data die zich nu nog op verschillende plekken bevinden kunnen op geleide van de persoon zelf al dan niet  worden gekoppeld en door hem of haar toegankelijk worden gemaakt voor derden, bijvoorbeeld voor zorginstanties en -professionals. De persoon zelf wikt en beschikt hierover. “Het internet of things verandert in een internet of data“, aldus Van Meeteren.

Gedachtegoed over gezondheid en gezondheidszorg moet veranderen

Met het voorbeeld van een proeftuin – een burgercoöperatie die zich formeert en min of meer opdrachtgever wordt naar de omgeving (gemeente, zorgverzekeraar, WMO) – wil hij tevens aantonen dat er naast technologische vooral vraag is naar sociaal-culturele innovatie. Alle technologische innovatie is voorhanden en verdere innovatie zal doorgang vinden, volgens Van Meeteren. “Maar de inbedding en update van innovatie in de samenleving en bij ons burgers vergt misschien wel veel meer sociaal-culturele innovatie, zodanig dat wij ons gedachtegoed als zorgaanbieder en ons gedachtegoed als burger over gezondheid en gezondheidszorg in z’n totaliteit veel moet gaan veranderen.”

Nico van Meeteren is Hoogleraar Fysiotherapie, Fysiek Functioneren met Chronische Aandoeningen aan de Universiteit Maastricht en directeur en secretaris-generaal van de Topsector Life Sciences & Health