‘Disrupt or die’, anticiperen op de Airbnb van de zorg’

Een patiënt vertelde zijn arts dat hij te weinig sliep en dus slaapmiddelen nodig had. De man had zijn eigen slaapritme bijgehouden met een app op zijn telefoon. Maar daar bleek uit dat hij overdag meestal een uiltje knapte. Hij kreeg dus meer slaap dan hij dacht. ‘Mensen zijn zich niet altijd bewust van hun gedrag. Het duurt ook een tijd voordat een arts het gedragspatroon van zijn patiënt heeft onderzocht’, zegt Maarten den Braber, Digital Health Strategist van Rockstart.

Quantified self

Het zelf meten van je gezondheid en gedrag is goedkoper, persoonlijker en makkelijker dan traditionele ziekenhuisonderzoeken, zegt Den Braber: ‘Met bewegingsgegevens die je verzamelt via je telefoon kun je je eigen gedrag objectief meten.’ Quantified Self is inmiddels een community geworden van mensen die van alles en nog wat meten aan zichzelf en dat real time delen via de cloud, vertelt Den Braber. ‘Ikzelf kan inloggen op mijn weegschaal die mijn gewicht opslaat. De gegevens van de weegschaal leg ik naast mijn Runkeeper- app. Zo kan ik zien dat ik het meeste afval in periodes dat ik veel hardloop. En dat ik aankom tijdens vakanties.’ Deze informatie is goud waard: het is makkelijk te verzamelen, goedkoop en voor iedereen te doen. De gegevens van miljoenen ‘proefpersonen’ kunnen bovendien door artsen en onderzoekers gebruikt worden voor het ontdekken van patronen in gedrag en voor het ontwerpen van persoonlijke medicijnen. Het maakt dure slaapcentra, dubbelblind onderzoek met proefpersonen en pijnlijke onderzoeken in het ziekenhuis voor een deel overbodig.

Bottleneck

Deze kennis neemt exponentieel toe. Dat betekent dat nu nog niet te voorspellen is waar het heengaat met deze informatie. ‘De techniek achter Quantified Self is geen rocket science, die is grotendeels al beschikbaar. Het gaat er nu om wie de gegevens oppikt en slimme toepassingen bedenkt. In uw organisatie zitten zeker vier of vijf mensen die deze technologie gebruiken. Spoor ze op.’

De bottleneck is de gevestigde medische wetenschap, stelt Den Braber: ‘Hoe kan ik een arts vinden die iets doet met de gegevens? Ik kan de gegevens van mijn thermometer delen met mijn huisarts. De thermometers die dat kunnen zijn al beschikbaar, ze zijn getest en goedgekeurd voor gebruik in de medische wetenschap.’

Technologie

De technologie voegt echt iets toe omdat hij helder is en in weinig tijd en tegen lage kosten een antwoord op veel vragen geeft. Het lastigste is alleen om het nut van een nieuw model aan iemand uit te leggen. Den Braber: ‘Wat is het nut van het bijhouden van je bewegingen met een activiteitentracker? Dankzij de laagdrempeligheid van apps kun je nu zeggen: ik zet hem aan en ik zie wel. Zo ontdekte ik dat ik een luie boodschapper ben. Ik ga heel vaak naar de Albert Heijn bij mij om de hoek. Veel vaker dan eens per week. Niet efficiënt dus.’ Ook kan Den Braber heel eenvoudig zien hoe vaak hij waarheen rijdt met de auto. Handig voor de belastingaangifte.

Een handige uitvinding voor de gezondheidszorg is de glow cap op een buisje medicijnen dat gaat blinken als het tijd is om je medicijnen in te nemen. ‘De Glow Cap is geen radicale, maar wel een slimme vernieuwing. Veel mensen nemen hun medicijnen te laat in.’ Een sensor bovenop het medicijndoosje onthoudt wanneer je je medicijnen inneemt. ‘Met een sensor op het medicijndoosje kun je zien wat de relatie is tussen je medicijngebruik en je situatie. Heb je bijvoorbeeld meer pufjes tegen benauwdheid nodig als je bij je passief-agressieve tante op bezoek bent? De technologie geeft een helder en objectief antwoord in weinig tijd.’

De code gekraakt

‘Cardioloog Igor Tulevski gebruikt een algoritme waarmee mensen gegevens over hun hartslag kunnen doorsturen die meteen geanalyseerd kunnen worden. Dat kan heel veel ziekenhuisbezoeken uitsparen, want mensen komen vooral naar het ziekenhuis om te horen dat het goed zit. Dat zijn zelfs de hoogste kostenposten in ziekenhuizen.’ Een ander leuk voorbeeld dat al in praktijk gebracht is: Hacking medicine. Je kunt lid worden van PillPack en een op maat gemaakte strip pillen toegestuurd krijgen door je apotheek. Daarop staat precies wanneer je elke pil moet innemen en hoe lang de kuur duurt. ‘Startups hebben fantastische oplossingen. Als je de link weet te vinden naar de uitvoerders van de gezondheidszorg, heb je de code gekraakt.’

Analysesnelheid van data is heel hoog

Den Braber noemt veel voorbeelden van handige technische toepassingen in de gezondheidszorg. Sommige toepassingen zijn nog heel duur, zoals het ontrafelen van het genoom. ‘Een heel menselijk genoom onderzoeken kost nu nog 1000 dollar. Maar het eerste genoom ontrafelen heeft 7 miljard dollar gekost. Toen was nog maar één procent ontsloten. Veel onderzoekers wilden ermee stoppen, omdat ze het gekkenwerk vonden. Maar de kennis neemt exponentieel toe. De analysesnelheid van dit soort data is heel hoog. En wat nou als het straks maar een euro kost om je genoom in kaart te brengen? Dan is het geen vraag meer of je dat moet doen. Want met deze informatie weet je wel precies welk medicijn bij jou werkt.’ Maar voordat je daar bent aangekomen, is er veel weerstand te overwinnen: ‘Geloven in de voortgang van technologisch data-onderzoek is het moeilijkste en kost lef. Mensen met dat inzicht moet je bij elkaar brengen.’

Container Refugee Response Center

Een mooie, simpele en praktische toepassing van SingularityU is het Container Refugee Response Center. Het is een kamer in een zeecontainer met wifi en een display, waarmee een crowdsourced talencentrum voor 140 talen te raadplegen is. Den Braber: ‘Met een druk op de knop in de Container Refugee Response Center vind je een community member die het farsi van een vluchteling kan vertalen zodat de aanwezige arts snel een diagnose kan stellen. Deze service is in Hamburg in première gegaan.’

Maarten den Braber is Digital Health Strategist van Rockstart